Saturday, November 3, 2018

Սմբատ Շահազիզ «Երազ». Վերլուծություն


Ես լսեցի մի անուշ ձայն,
Իմ ծերացած մոր մոտ էր
Փայլեց նշույլ ուրախության,
Բայց ափսո՜ս, որ երազ էր։

Կարկաչահոս աղբյուր այնտեղ
Թավալում էր մարգարիտ
Նա հստակ էր որպես բյուրեղ
Այն երա՜զ էր ցնորամիտ։

Եվ մեղեդին տխուր, մայրենի,
Հիշեց մանկության օրեր
Մորս համբույրն ես զգացի,
Ա՜խ, ափսո՜ս, որ երազ էր։

Կրծքին սեղմեց կարոտագին
Աչքերս սրբեց, շատ թաց էր, ―
Բայց արտասուքս գնում էին․․․
Ա՜խ, այդ ինչո՞ւ երազ էր․․․

Saturday, October 6, 2018

Հարկային քաղաքականությունը Օսմանյան Թուրքիայի և Պարսկաստանի կողմից գրաված երկրների նկատմամբ


Օսմանյան թուրքիա և Իրանի միջև ստեղծվեց խաղաղություն: Այդ խաղաղությունը նպաստում էր երկու երկրների տնտեսական վերելքին և առևտրական հարաբերությունոնների զարգացմանը: XVII վերջի քարորդում Իրանում առաջացավ ապրաքա- փողային  հարաբերությունների զարգացման բացասական կողմերը: Հարկերը ավելի ու ավելի էին ծանրանում: Հարկերը վճարում էին թե հարուստները թե աղքատները: XVII դարի կեսին յուրքանչուր տղամարդուց մեկ մսխալ ոսկի էր գանձնվում: Նույն դարի 30-ական թվականներին Օլեարին գլխահարկի չափը փոխվում է, դառնում գերմանական 2 ռայխսթալեր: 1666թ. Գլխահարկի գանձումը Ագուլիսում կապալով է տրվում, մարդագլուխը 12.5 աբասի հաշվով: Օլեարիից հետո 30 տարիների ընթացքում գլխահարկի չափը բարձրացել է: Գլխահարկը կախվածության մեջ էր գցում չքավորին փողատերից: 60-70 ական թվականերին կարիքավորները ստիպված էին լինում գրավ դնել իրենց ունեցվածքը վաշխառուների մոտ կամ մշակել նրանց այգիները: Օսմանյան Թուրքիաում բոլոր հարկերը բաժանվում էին երկու խմբի: Հարկեր, որոնք հիմնվում էին շարիաթի վրա և հարկեր, որոնք հիմնվում էին սովորույթի վրա:

Thursday, October 4, 2018

Ինչպես են տեսնում աշխարհը դալտոնիկները

Երբև է մտածել եք՝ ինչպես են տեսնում աշխարհը մարդիկ, որոնք չեն կարողանում տարբերել գույները, ինչպես մեզանից շատերը: Այս նյութը ձեզ կօգնի այդ մասին պատկերացում կազմելու: Չնայած անվանը՝ գունակուրություն չի նշանակում, թե այդ արատով տառապող մարդիկ ամեն ինչ տեսնում են սև ու սպիտակ: Իրականում 99 տոկոսը տեսնում է գույները, այնպես որ ավելի ճիշտ կլինի ասել «գունային տեսողության սղաճ»: Համաձայն color-blindness.com կայքի տեղեկությունների կանանց 0,5% (այսինքն 1200-ից) և տղամարդկանց 8% (1-ից 12) տառապում են դալտոնիզմի այս կամ այն տեսակով:

Wednesday, October 3, 2018

Թանկ կրթություն. Дорогое обучение


IBM ընկերության երիտասարդ, նոր պաշտոն ստացած մենեջերին կանչեցին պատասխանատվության: Բա էլ ին՞չ. Նա համաձայնվեց մի պայամանագրի, որի պատճառով ընեկերությունը կորցրեց տաս միլիոն դոլար: Երբ աշխատակիցը հասկացող իր սխալը, արդեն ուշ էր, գումարն արդեն փոխանցվել էր:
Գրասենիակ մտնելով և հասկանալով նրա կատարած սխալը, նա չէր սպասում այն ինչ նրա կասեին, ասաց.

Քերականություն. 07.09- 28.09

07.09.2018
Դեռ ավտոբուս չնստած` հիշեցի, որ Գեղարդի ճանապարհին` Ողջաբերդի մոտ է Չարենցի կամարը: Երբ այդ մասին հարցրի վարորդին, նրա վառվռուն աչքերը փայլեցին, ու նա զարմացավ, որ Չարենցին գիտեմ: Ասացի, որ Ուկրաինայում վաղուց հայտնի են նրա բանաստեղծությունները: Երբ ավտոբուսը կանգնեց, որձաքարե սանդուղքներով բլուրն ի վեր լռելյայն բարձրացանք դեպի քարե վարդագույն կամարը, և մեր աչքերի առջև բացվեց մի վեհաշուք, ապշեցուցիչ տեսարան. աստվածաշնչյան լեռը` ձյունաճերմակ Արարատը հպարտորեն վեր էր խոյացել, արևով ոսկևորված գագաթը ամպերի մշուշաքողի մեջ: Հափշտակված այդ անօրինակ գեղեցկությամբ` ակնդետ նայում էի: Թափանցիկ մշուշի մեջ փռվել էր Արարատյան դաշտը, որտեղ առաջին մարդիկ տնկել են խաղողի որթը և վաղնջական ժամանակներից հողին սերմն հանձնել:

Ռյունոսկե Ակուտագավա «Թավուտում». Էսսե

Ռյունոսկե Ակուտագավաի «Թավուտում» ստեղծագործությունը ինչքան խճճված` այնքան էլ հետաքրքիր էր: Ամեն տողի տակ նոր տեղեկություն, նոր փաստեր և շատ կասկածելի դեպքեր կային: Ամեն տողում՝ նոր ասելիք, հերոսների բնավորության նոր գծեր, որոնք առաջին պահին չէի նկատում: Ամեն տողը կասկածանքով կարդալուց սկսում ես մտածել՝ ո՞վ է ճիշտ, իսկ ո՞վ՝ սխալ: 

Thursday, September 6, 2018

Վիլյամ Սարոյան «Մեքսիկացին». Էսսե


Վիլիամ Սարոյանը հայ ամենանշանավոր գորողներից է: Գրողի ձևավորման մեջ մեծ դեր ունի ինքնակրթությունը, ամերիկյան ու համաշխարհային գրականությունը և մեր՝ հայերիս ազգային ինքնատիպությունը։ Նա գրել է փոքր պատմություններ, դրանցից մեկը «Մեքսիկացին» է: Պատմվածքը համառ մեքսիկացու մասին է, ով ամեն գնով աշխատանք է փնտրում իր ընտանիքը պահելու համար: Հերոսներից յուրաքանչուրը ինքնատիպ է, յուրօրինակ:

Հոգու խորքում մենք՝ բոլորս, Ուրիշ ենք...



Միասին ապրել ուզում են բոլորը, բայց արդյո՞ք դա հնարավոր է: Ամեն երկիր, ամեն ազգ ունի իր կարելիները ու չիկարելիները, իսկ ապրելով միասին մենք պետք է բոլորս համակերպվենք և հանդուրժենք մեզ համար տարօրինակ երևույթները: Բայց չէ՞ որ ամեն ինչ, վաղ թե ուշ, ավարտ է ունենում: Մարդը շահամոլ և եսասեր արարած է: Դրա պատճառով Երկրում երբեք խաղաղություն չի լինի: Եթե լինի էլ երկար չի տևի: Մեկը անպայման ավելին կուզի. ավելի շատ հող, ավելի շատ իշխանություն: Այդպիսին ենք մենք՝ մարդիկ՝ շահամոլ, եսասեր, ինքնահավան ու իշխանության ծարավ: Մենք մեզնից հեռացնում ենք նրանց, ովքեր տարբերվում են մեզանից, ովքեր Ուրիշ են: Կամ ավելի ճիշտ՝ Յուրօրինակ:

Wednesday, August 29, 2018

Յոթ օր ուրիշ աշխարհում


Արդեն երկու օր է ինչ Անակլիան մեր առջև փակեց դռները` խոստանալով կրկին բացել: Այդ յոթ օրը այնքան արագ անցավ՝ նույնիսկ չզգացի: Երբ ճանապարհը նոր էինք սկսում, ոչ մեկ չգիտեր՝ ինչ կինի հետո, բայց մի բան գիտեինք՝ անմոռանալի էր լինելու: Երկար ճանապարհից հետո՝ մենք արդեն Անակլիայում էինք:  «Ապագայի» ճանբարը Վրաստանի Անակլիա քաղաքում էր՝ Սև ծովի ափին: Այն մեզ գերեց իր յուրահատուկ բնությամբ: Շուրջբոլորը միայն կանաչ էր, ճանբարին միացված էր Սև ծովը, որն ավելի էր գեղեցկացնում տեսարանը:  Անակլիայի «Ապագայի» միջազգային ճամբարին մասնակցում էին տասներկու երկրի քսանհինգ հոգանոց խմբեր: Բայց դե հիմանականում շուրջբոլորը միայն վրացիներ էին:

Wednesday, August 1, 2018

Նորից Գյումրի, նորից Խազեր…

Գյումրի գնալը մեզ՝ Խազերիս համար նորություն չէ: Ըստ ավանդույթի՝ ութից տաս պակաս, բոլորս կայաանում ենք: Նորից գնում ենք Գյումրի ՝ երգուսուցման: Ծիծաղելով, ասել-խոսելով հասանք Գյումրի: Կայարանում սպասում էր Խազը՝ Անին, իսկ կայարանից դուրս մեզ դիմավորեց՝ արդեն հարազատ դարձած, Գյումրին: Ինչ խոսք, Գյումրին արդեն հարազատ է դարձել, նույնիսկ մարդիկ են ծանոթ դարձել: Այս անգամ մնացինք «Հիմնադիր Խորհրդարանում»:

Sunday, June 3, 2018

Տաս տարվա ընթացքում կանհետանա մասնագիտությունների 15%...

Ուսումնասիրություների արդյունքները ցույց են տվել, որ տասը տարվա ընթացքում կանհետանան հիմա օգտագործվող մասնագիտությունի 12-ից 15%-ը: Ձեր երեխաները չեն հասցնի մեծանալ, ավարտել դպրոցը և արդեն չի լինի սովորական մասնագիտություննների 12-ից 15%-ը: Մենք դժվարությամբ ենք պատկերացնում կյանքը քսան տարի հետ, երբ կմեծանան մեր երեխաները: Ժամանակակից աշխարհը զարգանում է շատ արագ: Բոլորն են հիշում ինչպես ունեցան իրանց առաջին համակարգիչը,  բջջային հեռախոսը: Բայց մեր սրահում արդեն կան մարդիկ, ովքեր չեն հիշում իրենց կյանքը մինչ այդ, չեն պատկերացնում՝ ինչպե՞ս կարող էին չլինել: Դուք երբևէ ձեզ հարց տվե՞լ եք՝ ինչու՞  հաճախ շատ սրասյուժետային սերիալների գործողությունները տեղի են ունենում ոչ ժամանակակից աշխարհում, այլ գոնե ութսունական թվականներին: Շատ պարզ է. Եթե պատկերացնում ենք, որ հերոսները ունեն բջջային հեռախոսներ, սրասյուժետության խնդիրը կբարդանա:

Դավոյենց Առաքելը

Օրանջիայի ձորակում ամեն գարնան մասրենիներն են ծաղկում, բացվում են վայրի վարդերը՝ դեղին, սպիտակ։ Երբ գարուն է լինում, տաքանում են Օրանջիայի քարերը և խլեզները, փորի մաշկը դեղին, պառկում են տաք քարերի վրա, լեզուները հանում: Այն ժամանակ, երբ շեն էր Մանասի խրճիթը, Օրանջիայի ձորակում մասրենիներ չկային, տան պատերի վրայով երկչոտ խլեզներ չէին վազվզում, վայրի վարդերի տեղ բոստանամ վարունգն էր ծաղկում։ Մի բարակ արահետ Օրանջիայի ձորակը միացնում էր գյուղի հետ։ Այժմ այդ արահետն էլ չկա։
Մանաս, ինչու՞ տունդ Օրանջիայում շինեցիր, չգիտեի՞ր, որ Դավոյենց Առաքելն էլ աչք ուներ դրած ձորակին, ուր ձյունն ավելի շատ է հալվում, և ձյունի տակից կանաչը ծլում։

Նադեր Էբրահիմի «Փոքրիկ սիրտս ո՞ւմ նվիրեմ». Վերլուծություն


Նադեր Էբրահիմիի «Փոքրիկ սիրտս ո՞ւմ նվիրեմ» ստեղծագործությունը ինձ շատ դուր եկավ: Կարդալուց բարություն զգացի, նրբություն և հանգստություն: Երբեմն ես էլ եմ ինձ հարց տալիս «Սիրտս ու՞մ նվիրեմ»: Ամեն անգամ տարբեր մարդկանց այնտեղ տեղավորելուց հետո տեսնում եմ, որ էլի տեղ կա: Ամեն ծանոթությունից հետո մտածում եմ, այս մարդը իմ սրտի մեջ տեղ ունի՞,  թե՞՝ ոչ:

Քերականական աշխատանք

1.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների (օրինակ ՝ հրաշամանուկ- հրաշ-ա-մանուկ) և պարզի՛ր, թե բառաշարքերից յուրաքանչյուրն ի՞նչ ընդհանրությամբ է կազմված:
ա) Սահմանադիր, զմրուխտափայլ, կանխավճար, սնափառ, բաղաձայն, պարտատեր, կենսախինդ, ջրամուկ,արևամանուկ, ձեռագործ, նորամուտ:
Սահմանադիր- սահման+ա+դիր
Զմրուխտափայլ- զմրուխտ+ա+փայլ
Կանխավճար- կանուխ+ա+վճար
Սնափառ- սին+ա+փառ
Բաղաձայն- բաղ+ա+ձայն
Պարտատեր-պարտ+ա+տեր
Կենսախինդ- կենս+ա+խինդ
Ջրամուկ- ջուր+ա+մուկ
Արևամանուկ-արև+ա+մանուկ
Ձեռագործ- ձեռք+ա+գործ
Նորամուտ- նոր+ա+մուտ
Այս շարքի բոլոր բառերը իրար են միացված ա հոդակապով:

Saturday, June 2, 2018

Վիլյամ Սարոյանի «Հայ մուկը». Վերլուծություն


Վիլյամ Սարոյանի «Հայ մուկը» ինձ դուր չեկավ: Այն ինձ շատ անհետաքրքիր թվաց: Այնքան անհետաքրքիր, որ նույնիսկ մինչև վերջ չկարդացի: Երևի պատճառը ստեղծագործության սկիզբն էր: Հենց սկիզբում սկսեց պատմել Նյու Յորիք մկների մասին, հետո Ադամի և Եվայի, այդ ժամանակ ստեղծագործությունը վերջնական անհետաքրքրացավ:

Իմաստության խաբկանքը...

Սա շատ հին պատմություն է, որը պատմել են մարդիկ, որոնց համար կարևոր էր իմաստությունը: Այն պատմում է չորս հարևան ընկերների մասին, որոնք ուսանում էին այնպիսի վարպետների մոտ և ուսանելու ընթացքում հասել էին այնպիսի զարմանալի բարձունքների, որ նրանցից յուրաքանչյուրը վստահորեն կարող էր ասել, որ հասել է իմացության գագաթնակետին: Այնպես պատահեց, որ այս չորսը որոշեցին ճամփորդել և գործածել իրենց իմացությունը, քանի որ ինչպես  ասվում է. «Արդյո՞ք հիմար չէ նա, ով ունի գիտելիքներ և դրանք չի օգտագործում»: Նրանք ճամփա ընկան միասին, սակայն ի սկզբանե գիտեին, և  նախապես էլ հայտնի էր, որ ի տարբերություն երեք ընկերների, որոնք հմուտ էին և՛ տեսության, և՛ իրագործման մեջ, չորրորդը գիտելիքներով թույլ էր, բայց ընբռնելու շնորհ ուներ: Որոշ ժամանակ անց, երբ նրանք ավելի լավ ճանաչեցին միմյանց, երեք ընկերները զգացին, որ իրենց գործընկերը չունի համապատասխան որակներ, և որոշեցին նրան տուն ուղարկել: Երբ նա հրաժարվեց, ընկերները նրան ասացին.

Այն ինչ փնտրում ենք՝ մեր ներսում է...

Ձուկը գնաց տարբեր իմաստունների մոտ: Նրանցից մեծ մասն ասելիք չուներ, բայց նրանք ամեն տեսակ անհեթեթույթուններ էին ասում, որպեսզի հիմարների աչքերում մեծ ուսուցիչներ երևայինԱյդ ձկներից մեկն ասաց, որ օվկիանոսին հասնելու համար պետք է աշխատել, անթերի լողացող ձկների ութնապատիկ ճանապարհի առաջին աստիճանին դիրք զբաղեցնել: Մյուս գուրու ձուկը սովորեցրեց, որ օվկիանոս տանող ճանապարհը պայծառատես ձկների աշխարհների ուսումնասիրություններում կգտնի: Երրորդն ավելացրեց. 

Այն ինչ մեզ սովորեցնում են դպրոցում դրա 95%-ը արդիական չէ


Կա այսպիսի մի արտահայտություն. գեներալները միշտ էլ պատրաստվում են նախորդ պատերազմին։ Մանկավարժներին և ծնողներին սա վերաբերվում է ավելի շատ։ Ծնողները երեխաներին պատրաստում են այսօրվա համար: Երբ մենք մտածում ենք, որ մեր երեխաների համար ավելի լավը լինի, նայում ենք մեր շուրջը, վերլուծում շրջապատող իրականությունը և եզրակացնում, ինչը նրանց սովորեցնենք, ինչը՝ ոչ, ինչպես նրանց ուղղորդեն: Սակայն դրա հետ մեկտեղ մենք շատ քիչ ենք մտածում այն մասին, երբ մեր երեխանները կմեծանան և այսօրը նրանց համար վաղը կդառնա: